Hột Mỹ mài đẹp, rất giống kim cương tự nhiên (Bản tin tháng 03/2008)

Hình 1: Mỗi viên xoàn Mỹ được đặt trong một hộp nhựa màu đen nhỏ, dán kín; đáy có nhãn hiệu Heng Liang thuộc Dongxing, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc.  Hình của Cty GĐRV.

Cuối tháng 2/2008, một khách hàng đã đem đến giới thiệu với Cty TNHH Giám Định Rồng Vàng – SJC (Cty GĐRV) một sản phẩm có lẽ xuất hiện gần đây trên thị trường Việt Nam.

Chúng là những viên đá không màu, hình tròn. Mỗi viên được đặt trong một hộp nhựa nhỏ màu đen (hình 1). Nắp được dán dính chắc vào đáy hộp, do đó người mua chỉ có thể quan sát viên đá qua lớp kính trong mỏng bên trên. Nếu cố tình tháo hộp ra thì có thể làm bể hộp, có lẽ đây là ý muốn của nhà sản xuất để bảo đảm hàng không bị thay đổi. Đáy hộp có nhãn hiệu ghi tên nhà sản xuất Heng Liang, làm tại Dongxing Quảng Tây, Trung Quốc (tỉnh sát biên giới Việt Nam), tuy nhiên không thấy ghi tên đá. Viên đá tròn ở hình 1 và 2 có kích thước 8,04 – 8,06 x 4,71 mm, nặng 3,17 ct và nặng hơn nhiều so với viên kim cương cùng hình dạng và kích thước.

Với mắt thường thấy những viên đá này rất chiếu và lửa mạnh, trông rất đẹp. Tất cả được mài dạng tròn giác cúc, là giác phổ thông của kim cương và xoàn Mỹ. Quan sát dưới kính phóng đại, chúng tôi hết sức ngạc nhiên vì chúng đã được cắt mài rất kỹ. Các cạnh và mặt giác hết sức sắc nét, độ bóng rất cao (hình 2). Gờ cũng được mài láng. Phân bố các mặt giác và tỷ lệ giữa các phần viên đá đạt sự đối xứng rất cao. Điều này chứng tỏ người thợ phải tốn nhiều thời gian và công lao động để mài chúng. Nhờ cắt mài quá công phu như thế nên hầu hết các viên đá đều đẹp, nhìn với mắt thường thấy ánh và độ rực sáng của chúng rất cao. Chắc chắn là khi nhìn lần đầu, chúng ta có khuynh hướng nghĩ chúng là kim cương tự nhiên, thậm chí quan sát dưới phóng đại mà không xem xét kỹ thì vẫn có thể bị nhầm. 

Hình 2:  Viên xoàn Mỹ 8,04-8,06 x 4,71 mm, 3,17 ct này rất đẹp vì độ rực sáng cao và lửa mạnh như kim cương tự nhiên. Hình của Cty GĐRV, phóng đại 10 lần.

Vì bị bất ngờ bởi cắt mài quá đẹp, chúng tôi quan sát các viên đá này kỹ hơn dưới phóng đại, thấy chúng có độ tán sắc hơi mạnh hơn kim cương nghĩa là khi lắc viên đá thấy có nhiều màu hơn. Độ rực sáng bên trong đá yếu hơn kim cương tự nhiên. Tuy nhiên để nhận biết được hai tính chất này, đòi hỏi người xem phải có kinh nghiệm. Tỷ trọng của chúng khoảng 5,8 đến 5,9, là tỷ trọng của hột Mỹ, tên chuyên môn là cubic zirconia tổng hợp, gọi tắt là CZ.

Hột Mỹ còn gọi là xoàn Mỹ đã có trên thị trường Việt Nam hàng chục năm nay và giá rất rẻ. Đa số được cắt mài hàng loạt, không được chăm chút, các cạnh và mặt giác không sắc nét,  tính đối xứng không cao, nhìn với lúp 10X có thể phân biệt được ngay. Còn những viên xoàn Mỹ đề cập ở đây thì có lẽ do mài quá kỹ lưỡng nên chúng trở nên đẹp hơn hẳn, còn chất đá thì chắc không khác gì mấy. Giá đá của chúng cũng đắc hơn xoàn Mỹ mà chúng ta  hay gặp đến vài lần. Viên ở hình 2, cỡ 8 mm, có giá khoảng 600 ngàn đồng.

Chúng tôi đề cập chúng để giới thiệu với quý khách hàng một sản phẩm mới, tạm gọi là hột Mỹ cao cấp, đẹp gần giống kim cương nhưng rẻ hơn nhiều để khách hàng có thể chọn làm đá thay thế kim cương. Tuy nhiên khi mua và bán sản phẩm này thì phải cẩn thận, nhất là khi chúng không còn được niêm phong trong hộp nữa thì rất dễ bị nhầm là kim cương. Dùng lúp tay quan sát có thể kết luận sai, nên dùng bút thử kim cương để phát hiện chúng.