|
Tourmaline Chứa Đồng Có Màu “Lilac” (tím nhạt) Ở Nigeria (Bản tin
tháng 11/2009)
Tại Hội chợ đá
quý Tucson 2009, Bill Barker (Barker & Co., Scottsdale, Arizona) trưng
bày vài viên tourmaline chứa đồng, người cung cấp hàng của ông cho
biết chúng là từ một mỏ đá mới tại Nigeria. Các viên đá có
màu hồng – tím nhạt (“lilac” pink) nổi bậc và được cho rằng
không phải do xử lý nhiệt (hình 1). Ông thu mua các viên đá thô
vào tháng 6 năm 2008 tại hội chợ JCK ở Las Vegas và đem mài
giác được
~400 ct,
trong đó có viên nặng đến
~15
ct. Các đá thô bao gồm các tinh thể bị gãy, một số viên có
viền màu lục. Thử nghiệm xử lý nhiệt được tiến hành bởi ông
Barker cho thấy không có sự thay đổi màu sắc trong tourmaline
hồng hoặc lục.
|
 |
|
Hình
1: Nigeria đưa tin về nguồn đá tourmaline chứa đồng,
có màu “lilac-tím nhạt” không xử lý nặng từ 6,35 –
13,92 ct. Ảnh của Robert Weldon. |
Ông Barker đã tặng
vài mẫu đá thô tourmaline màu hồng/lục cho GIA và phân tích
LA-ICP-MS tám viên đá do tiến sĩ nghiên cứu khoa học, ông Mike
Breeding cho thấy có 0,03 – 0,08 % khối lượng CuO trong các viên
hồng và 0,05 – 0,1 % khối lượng CuO trong các viên lục. Các mẫu
này cũng chứa một lượng rất nhỏ đến vi lượng nguyên tố Fe
(chủ yếu là trong tourmaline lục), Mn, Ca, Zn và dấu vết đáng
kể của Ti, Ga, Pb và Sr. Hàm lượng đồng trong tuormaline
hồng/lục này tương tự trong các mẫu tourmaline xanh phớt lục từ
Nigeria được miêu tả trong GNI Spring 2002 (trang 99 – 100), nhưng
lượng đồng tập trung đo được trong tourmaline Nigeria thì thấp hơn
nhiều, theo báo cáo trong GNI Fall 2001 (trang 239 – 240) và GNI
Winter 2007 (trang 384 – 385). (Theo Brendan
M. Laurs, trong GemNews, G&G Fall 2009) |