Nguồn đá turquoise mới ở Kerman Iran

Mỏ Neyshabur ở tỉnh Khorasan từ lâu đã nổi tiếng là nơi sản xuất turquoise đẹp nhất Iran, tuy nhiên vài năm nay đá đẹp ở đây đã không còn nhiều nữa. Đến 2005, một mỏ turquoise mới đã được phát hiện ở tỉnh Kerman Iran, cách Neyshabur 1200 km về phía tây nam. Chủ mỏ mới là dân địa phương, dùng 8 công nhân và một xe xúc. Turquoise được phát hiện một cách ngẫu nhiên khi họ đang tìm đồng (Cu) ở đây. Địa chất vùng này giống như Neyshabur, turquoise hình thành trong đá chủ là đá núi lửa ban tinh (trachite) bị phong hóa, chứa các ban tinh của feldspar kiềm và thạch anh, đôi chỗ đá kết dính nhờ limonite. Mùa khai thác được chỉ từ tháng 6 đến tháng 12, sản lượng 800-1.000 kg turquoise đủ loại chất lượng. Màu turquoise ở đây giống với mỏ Neyshabur, từ xanh rất nhạt đến xanh da trời (hình 17). Một số có màu xanh phớt lục sẫm đến lục phớt vàng. Đá màu đẹp nhất là xanh da trời chiếm khoảng 5% sản lượng, kích thước trung bình từ 1 đến 5 cm (đôi khi cũng có những viên lớn).

Đặc điểm ngọc học của turquoise mới này: Đá không xoay màu; chiết suất 1,61-1,62; tỷ trọng 2,65-2,75; không thay đổi với kính lọc Chelsea; phát huỳnh quang màu xanh yếu ở sóng dài và trơ với sóng ngắn; phổ hấp thu có dãy ở 430 nm. Đá còn chứa các khoáng vật tạp chất như thạch anh, pyrite, chalcopyrite (xác định bằng phổ Raman). (Theo M. Douman và E. A. Fritz, GemNews Hè 2008).