|
“Andesine đỏ” từ Trung Quốc: có thể đã xử lý khuếch tán
|
 |
|
Hình 15:
Viên feldspar 1,30 ct đỏ phớt cam, được bán ở Trung Quốc với tên
là andesine, đã được chứng minh là labradorite có màu không bình
thường. Để ý có đới màu nhạt ở phần phía trên viên đá. Hình của
B. Mocquet.
|
Tháng 6/2007, tại
cuộc triển lãm Sainte Marie aux Mines ở Pháp, chúng tôi kiếm được một
viên đá 1,30 ct hình ô-van, màu đỏ phớt cam, nghe nói nó đã được bán với
tên là andesine tại Trung Quốc (hình 15).
Viên đá thuộc nhóm
đá hai trục quang âm, chiết suất 1,550-1,559 và tỷ trọng 2,70. Các đặc
tính này khẳng định đá thuộc nhóm plagioclase feldspar, gần với đá
labradorite hơn là andesine. Đá xoay màu đỏ-cam yếu đến đỏ cam nhạt, trơ
với tia UV sóng dài và ngắn. Với kính phổ cầm tay, đá có dãy hấp thu khá
rộng trong vùng màu vàng. Chúng tôi đo thành phần hóa học viên đá bằng
SEM (kính hiển vi điện tử quét) 5800 JEOL, xác định đá phù hợp với
feldspar, thành phần anorthite là An55,5 ứng với dãy của
labradorite (An50-70), chứ không phải Andesine (An30-50).
|
 |
|
Hình 16:
Dưới phóng đại, labradorite cho thấy tập trung màu đỏ xung quanh
các kênh lộ ra bề mặt, đặc biệt ở phần đầu của chúng (trái). Một
số mặt giác bị phủ bởi các đốm màn mỏng chứa sắt (phải). Hình
của B. Rondeau và B. Mocquet.
|
Dưới mắt thường đá
có màu không đều (hình 15), đặc biệt là khi quan sát ở mặt hông. Dưới
phóng đại, đá có nhiều ống trống (kênh) song song và một số mặt hợp
tinh. Cũng thấy có sự tập trung màu xung quanh một số kênh, đặc biệt là
ở các đầu của các kênh lộ ra bề mặt (hình 16, trái). Dường như là chất
tạo màu đã từ đầu các kênh khuếch tán ra mọi hướng với cự ly như nhau,
thâm nhập vào các vùng không màu vây quanh. Ngoài ra, các bao thể đầu
kim màu đen (chưa xác định được là gì) thấy ở bên trong hay lân cận các
vùng màu đỏ phớt cam, nhưng chúng lại không hiện diện ở vùng không màu.
Do đó mà dáng vẻ viên đá dưới kính hiển vi rất khác với loại andesine
tiêu biểu, là đá thường không có bao thể và có màu đồng nhất. Sự phân bố
màu bất thường gợi ý quá trình khuếch tán, có thể là với nguyên tố đồng
(Cu), là chất tạo màu đỏ trong feldspar. Với phóng đại, cũng thấy các
đốm màu cam như rỉ sắt mỏng trên bề mặt của một số mặt giác (hình 16,
phải). Phân tích các vùng này với SEM, chúng tôi thấy còn có sắt (Fe)
ngoài thành phần của feldspar.
Sự phối hợp của phân
bố màu đỏ đặc biệt và tàn dư màn mỏng bề mặt cung cấp bằng chứng là viên
đá ban đầu có màu nhạt và có thể đã được xử lý khuếch tán để có màu đỏ
phớt cam. (Theo E. Fritsch, B. Rondeau, B. Mocquet và Y. Lulzac,
GemNews Hè 2008)
|