Bao thể trong bao thể bên trong ruby

Phòng thí nghiệm New York mới đây có dịp kiểm tra một viên đá ovan 2,06 ct màu đỏ đẹp (hình 7) có chứa một số bao thể hết sức thú vị.  Các kiểm tra ngọc học cơ bản xác định viên đá là ruby tự nhiên. Với phóng đại, chúng tôi thấy nhiều bao thể tinh thể gần không màu trong suốt. Trạng thái còn nguyên vẹn của các bao thể chứng tỏ viên đá chứa bị xử lý nhiệt. Điều thú vị nhất là vài bao thể lại có bao thể riêng của nó.

Bao thể tinh thể trong hình 8 lại chứa một bao thể hình que, nó có vẻ đâm xuyên qua một que khác, cả hai đều có bề mặt dạng bậc thang. Tất cả thành phần trong bao thể này đều có tính lưỡng chiết suất dưới 2 nicon vuông góc. Rất tiếc là chúng tôi không thể dùng phổ Raman để xác định được tên của các bao thể ấy.

Những bao thể hấp dẫn khác ở trong một tinh thể thấy được khi nhìn xuyên qua phần đáy viên ruby chủ. Bao thể tinh thể chứa một bó hình rẽ quạt gồm các kim nhỏ (hình 9). Chúng tôi có thể xác định bao thể tinh thể chủ là corundum, nhưng tia la-de ở máy phổ Raman không thể nào vào được các kim. Theo nhà ngọc học đầu đàn ở GIA John Koivula thì các kim này có thể là boehmit hay diaspo, cả hai đều là sản phẩm biến đổi của corundum.

Các bao thể nằm trong một bao thể khác, như các tinh thể hình que và chùm kim hình quạt có lẽ đã hình thành trước khi đá chủ ruby tăng trưởng. Mặc dù các bao thể khoáng vật trong corundum đã được nghiên cứu rất nhiều, nhưng chưa bao giờ chúng tôi lại thấy được kiểu “bao thể trong bao thể” đẹp như thế. (Theo Wai L. Win và Riccardo Befi, Lab Notes Hè 2008)