|
Kim
cương có màu là do tâm hấp thu 594 nm (nano mét)
|
 |
|
Hình 1: Màu
cam đậm của viên kim cương 0,90 ct xử lý này có thể là do ảnh
hưởng của sự hấp thu rất mạnh ở 594 nm. |
Tâm 594 nm thường
thấy trong phổ hấp thu của kim cương bị xử lý bức xạ và nung luyện,
nhưng đôi khi cũng thấy trong một số kim cương có màu tự nhiên (T.W.
Overton, 2008). Sự xuất hiện của nó được nhiều người dùng làm đặc điểm
xác định kim cương màu; tuy nhiên, vai trò của nó trong việc tạo ra màu
của kim cương vẫn chưa được biết thấu đáo. Mới đây, ở phòng thí nghiệm
GIA (Viện Ngọc học Hoa Kỳ) tại New York, chúng tôi đã giám định một viên
kim cương màu cam mạnh, mọi người tin rằng màu này đã được tạo ra một
phần là do sự hấp thu 594 nm.
|
 |
|
Hình 2: Tâm
hấp thu 594 nm, thấy ở phổ Vis-NIR (Thấy được-Gần hồng ngoại)
của viên kim cương ở hình 1, là kết quả của bức xạ rồi nung
luyện. Sự hấp thu rất mạnh này có thể góp phần lớn tạo màu cam
cho viên đá. |
Viên kim cương hình
hạt dưa 0,90 ct (9,12 x 5,19 x 3,43 mm) được phân cấp là màu cam phớt
vàng phớt nâu rất mạnh (hình 1). Với phóng đại, sự phân bố màu có vẻ hơi
không đều, nhưng chúng tôi không thấy các đặc điểm bên trong nào khác
ngoài độ sạch đạt VVS2. Với UV (tia cực tím) sóng dài, viên
đá phát sáng màu lục khá mạnh, còn với sóng ngắn thì có màu vàng yếu;
không thấy phát lân quang. Thiết bị DiamondView cho thấy viên đá có các
đới tăng trưởng phát quang màu vàng phớt lục.
Phổ hấp thu trong
vùng hồng ngoại (IR) cho thấy viên kim cương này có lượng nitơ cao,
nghĩa là nó thuộc kiểu Ia. Các hấp thu khá mạnh như H1a, H1b và H1c cũng
hiện diện. Phổ ở vùng từ Thấy được đến Gần hồng ngoại (Vis-NIR) cho thấy
sự gia tăng đều đặn sự hấp thu về phía đầu phổ màu xanh (về phía 450 nm,
hình 2). Ngoài hấp thu yếu N3 (415 nm) và rất mạnh H3 (503 nm), còn có
hấp thu khá mạnh ở 682 và 724 nm. Đặc điểm nổi bật là sự hấp thu cực kỳ
mạnh ở 594 nm và một dãy bên sườn của nó ở khoảng 575 nm. Tất cả các đặc
điểm phổ này đã chứng tỏ màu của viên kim cương này là do bị bức xạ và
sau đó là nung luyện.
Cường độ hấp thu 594
nm thì thường nhỏ hơn nhiều so với tâm N3 hay H3. Còn ở viên kim cương
này, hấp thu trong vùng 550-600 nm thì mạnh, đã chặn được ánh sáng màu
vàng và một số màu lục, làm cho sự hấp thu 594 nm chắc chắn góp phần
quan trọng trong việc tạo màu cam mà ta đã thấy. Đây là trường hợp rất
hiếm khi gặp viên kim cương mà màu của nó là do sự sai hỏng này (594 nm)
gây ra. (Theo Wuyi Wang, Lab Notes 2008) |